Geef je spullen een vaste plek
Als ik thuiskom gaat mijn jas op de kapstok, autosleutel aan het haakje en schoenen op de mat. Neem ik dan ook nog de inhoud van de brievenbus mee, dan gaat overbodig materiaal meteen in de papierbak, de post naar mijn bureau, en de aankondiging van het dorpsfeest op het prikbord. Hoppa, alles afgehandeld.
En nee, dat is geen discipline. Dat een systeem inrichten waarbij spullen een vaste plek hebben.
Waarom zou je spullen een vaste plek willen geven?
Je kunt nu denken dat ik overdreven netjes ben. Mee nee, dat gaat hem niet worden, hoe wenselijk soms ook. Ik wil alleen niet in een huis leven dat in constante staat van ontploffing verkeerd. De chaos in mijn huis werkt namelijk door in mijn hoofd, en aangezien het leven zelf vaak al chaotisch genoeg is zit ik daar niet op te wachten.
Door spullen een vaste plek te geven houd ik een redelijke vorm van controle over mijn huis en mijn leven. En dat zonder dat ik er bergen tijd of energie in hoef te steken. Klinkt lekker toch, vooral dat laatste😁. Sinds ik dit systeem ben gaan toepassen is mijn leven zoveel fijner geworden, het effect was veel groter dan ik verwacht had. Dit zijn wat mij betreft de grootste winpunten als alles een vaste plek heeft:
Ruimte in je hoofd en in je huis
Als je weet waar spullen heen moeten verminder je het aantal beslissingen dat je moet maken. Vooral aan het einde van een lange dag is beslissingen maken bij de meesten van ons niet meer het sterkste punt. We stellen het uit tot morgen met als gevolg dat de berg spullen op het hoekje van het aanrecht met de dag groeit, tot het je halve aanrecht in beslag neemt.
Deze stapel kun je voorkomen (of op zijn minst verminderen) als al die spullen een vaste plek hebben om heen te gaan. Je hoeft namelijk niks meer te beslissen en alleen maar de handeling te doen om het op de juiste plek te leggen. Sleutels op het sleutelrek, afgehandelde post in het dressoir, kindertekening op het prikbord zodat je er daadwerkelijk van kunt genieten.
Als je dit elke dag 2 minuten doet scheelt dat heel(!) veel mentale energie. De onrust die een stapel spullen met onbekende bestemming met zich meeneemt wordt vaak zwaar onderschat. Want vragen als: ‘Was die factuur al betaald? Wanneer was het ook alweer pyjamadag op school? en Waar is de reservesleutel van de buuf gebleven?’ hoeven niet meer uit een gevaarlijk overhangende stapel spullen gevist te worden. 1 blik op het prikbord of het vakje voor te betalen facturen en voila, je hebt het antwoord. (De sleutel van de buuf hoef je überhaupt niet over na te denken, want die hangt gewoon op zijn plek, nietwaar?)
Bovendien houdt je er een ruim aanrecht aan over, dat kookt toch zoveel lekkerder!?
Je weet wat je hebt en waar het is
Met andere woorden: last minute stress omdat je alles weer eens kwijt bent is van de baan. Je kunt de boeken van de bieb zo pakken, vindt de plakband zonder zoeken en weet snel of je favoriete broek al gewassen. En mijn favoriet: vlot de deur uit stappen omdat je met 1 greep portemonnee en sleutels pakt. Je kunt alles namelijk vinden op de plek waar het woont, en waar het na elk gebruik wordt teruggelegd. Sleutel aan het haakje, plakband in de la, schone kleren in de kast. Dit systeem werkt ook handig in je voorraadkast, ideaal voor de wekelijkse boodschappen. Heel je leven voelt ineens een stuk overzichtelijker als je thuis gewoon je spullen kunt terugvinden.
Een systeem i.p.v. discipline, dat werkt veel beter
Als alles een eigen plek heeft hoef jij je huishouden niet meer op ijzeren discipline te runnen. Het komt veel meer aan op het hebben van een goede routine. En okee, in het begin is het even wennen om alles consequent op zijn eigen plek terug te leggen, maar als het eenmaal in je systeem zit merk je niet eens meer dat je het doet. Een opgeruimd huis wordt dan de standaard, hoe lekker is dat!
Hoe begin ik met alles een vaste plek te geven?
Begin klein
Begin in een ruimte die veel impact heeft, maar die te doen is. Ik neem als voorbeeld de keuken. Zorg dat alles een vaste plek heeft: schone kopjes in de kast, vuile vaat in de vaatwasser (NIET op het aanrecht), kies welke keukenapparaten waar wonen. Bij mij thuis hebben de airfryer en waterkoker een vaste plek op het aanrecht omdat ze dagelijks worden gebruikt. De koffiezetter daarentegen staat in de kast (en komt er maar sporadisch uit). Bepaal van alles de vaste plek en overleg dat ook met eventuele gezinsleden. Als je de routine krijgt breidt je het systeem verder uit over het huis. Dat kan best even tijd in beslag nemen, maar dat is niet erg. Elke stap vooruit is er 1.
Zet spullen op de juiste plek terug
Heb je iets gebruikt, zet het terug waar het woont. Suikerpot weer in de kast, jas op de kapstok, schoenen op de mat. Sommige spullen volgen een soort route, houd je daar aan. Vuile sokken in de wasmand (niet op de badkamervloer), post in het postvakje, boodschappen meteen in de voorraadkast.
1 plek voor ‘bestemming onbekend’
Je kunt er niet omheen, soms heb je gewoon spullen waar je even niet weet waar je er mee heen moet. Ze hebben niet direct een functie, maar weg doen kan (nog) niet. Voor deze spullen heb je 1 la of mandje waarin je ze kwijt kunt. Mandje of laadje vol? Dan ga je er doorheen en ruim je het op.
1 x aanraken-regel
Kopjes direct in de vaatwasser
Jas meteen op de kapstok
Sleutels op het haakje
Ja, óók het pak koekjes weer terugzetten in de kast…
💡 Bonustip: raak het 1 x aan.
Deze regel heeft mij erg geholpen bij het invoeren van dit systeem. Als je iets vastpakt laat je het pas weer los op de plek waar het woont. Ook dat ene kopje gaat meteen in de vaatwasser en de was die van de lijn komt wordt meteen weggewerkt.
Een categorie waar deze regel bijzonder goed voor werkt is de post. Als het uit de brievenbus komt maak ik het meteen open, envelop gaat bij het oud papier, post wordt gelezen en meteen afgeleverd op de plek waar het moet zijn. Voor sommige stukken is dat alsnog oud papier, anderen komen op het prikbord of in het vakje voor te betalen facturen. Naast dat het meteen opgeruimd is, geeft dat ook de rust dat er geen facturen of andere belangrijke zaken over het hoofd worden gezien. Head space, baby!
Waterdicht systeem?
Nee, tuurlijk niet. Soms sjeest het leven er tussendoor en kom je alsnog thuis in een ontploft huis. Shit happens. Maar… omdat alles al een vaste plek heeft is het veel makkelijk om de boel weer aan kant te krijgen. Je kunt het redelijk gedachteloos doen met een fijn muziekje of luisterboek op je oren. En vraag ook je gezinsleden om bij te dragen, ook zij weten waar de meeste spullen wonen😉.
